Badanie transferyna
Badanie poziomu transferyny to badanie laboratoryjne, które pozwala ocenić stężenie tego kluczowego białka transportowego żelaza we krwi, pomagając w diagnostyce niedokrwistości z niedoboru żelaza, przeciążenia żelazem oraz chorób wątroby i stanów zapalnych.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Krótki opis badania
Badanie transferyny to badanie krwi, które mierzy stężenie transferyny – głównego białka transportowego żelaza produkowanego przez wątrobę, odpowiedzialnego za bezpieczny transport żelaza między narządami i tkankami organizmu. Transferyna jest czułym wskaźnikiem gospodarki żelazowej organizmu – jej poziom wzrasta przy niedoborze żelaza, a obniża się w przebiegu stanów zapalnych, chorób wątroby i przeciążenia żelazem, co czyni ją cennym uzupełnieniem badania poziomu żelaza i ferrytyny w diagnostyce zaburzeń metabolizmu żelaza. Badanie jest szczególnie zalecane osobom z niedokrwistością, podejrzeniem niedoboru lub nadmiaru żelaza, chorobami wątroby oraz pacjentom wymagającym monitorowania gospodarki żelazowej podczas leczenia.
Cena
Koszt badania zaczyna się od 42.00 zł. Cena może różnić się w zależności od Punktu Pobrań.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Czas może się różnić w zależności od lokalizacji Punktu Pobrań. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Badanie poziomu transferyny nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
- Badanie należy wykonać rano, na czczo.
- Przed badaniem można wypić maksymalnie 1 szklankę niegazowanej wody.
- Przed badaniem należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego.
- Przed badaniem należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i suplementach – w szczególności suplementy żelaza, witamina C oraz leki hormonalne mogą wpływać na stężenie transferyny we krwi.
- Przed badaniem należy poinformować lekarza o niedawno przebytych infekcjach lub stanach zapalnych, ponieważ transferyna jest białkiem ujemnej fazy ostrej i jej poziom może być obniżony w przebiegu stanów zapalnych niezależnie od stanu gospodarki żelazowej.
Czym jest transferyna?
Transferyna (pisana także jako transefrryna) jest białkiem występującym w ludzkim osoczu krwi, które produkowane jest głównie w wątrobie. Jej główną funkcją jest transport jonów żelaza między różnymi częściami organizmu. Odpowiedzialna jest także za utrzymywanie stężenia tego pierwiastka na odpowiednich poziomach.
Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym do funkcjonowania organizmu. Jego najważniejszą funkcją jest pośrednio transport tlenu. Żelazo jest kluczowym składnikiem hemoglobiny, czyli czerwonego barwnika obecnego w erytrocytach (krwinkach czerwonych), który jest odpowiedzialny za wiązanie atomów tlenu w płucach i dostarczanie ich do tkanek, gdzie są oddawane do komórek. Jego niedobory skutkują anemią (niedokrwistością), która może dawać objawy takie jak:
- ogólne osłabienie,
- zawroty głowy
- czy też trudności z koncentracją.
Jednym z powodów niedoboru żelaza może być jego niedostateczne dostarczanie wraz z pokarmem. Niektóre leki nowszych generacji także są transportowane przez białka transferyny, gdyż dość swobodnie pokonują one barierę krew – mózg.
Transferyna – kiedy należy wykonać?
Oznaczanie poziomów transferyny jest przydatnym narzędziem diagnostycznym w przebiegu chorób występujących z zaburzonymi poziomami żelaza, takimi jak różnego rodzaju zespoły złego wchłaniania, zaburzenia odżywiania, niedobory pewnych podstawowych elementów w spożywanym pożywieniu czy też stan po niektórych operacjach gastroeneterologicznych – wówczas poziomy transferyny, aby skuteczniej być w stanie transportować te śladowe ilości żelaza, które jednak występują w organizmie, będą podwyższone.
W przebiegu niektórych chorób występują zbyt niskie poziomy tansferyny, nawet przy prawidłowych stężeniach żelaza. Do chorób tych należą przede wszystkim zaburzenia czynności nerek. Gdy nabłonek kanalików nerkowych, które odpowiedzialne są za wytwarzanie moczu, zostaje uszkodzony, wówczas do moczu przedostają się także z krwi jej elementy, które nie powinny się tam znaleźć- jak np. duże białka. Stan taki występuje np. w cukrzycowym uszkodzeniu nerek, gdzie długo utrzymujące się wysokie poziomy cukru (glukozy) we krwi doprowadzają do uszkodzenia kanalików nerkowych. Wówczas transferyna (razem z innymi białkami) jest tracona z moczem, a jej stężenie we krwi będzie niskie. Podczas niektórych chorób zapalnych i nowotworowych także mniejsza się poziom transferyny we krwi.
Transferyna – kto powinien wykonać badanie?
Oznaczanie poziomów transferyny może zostać zlecone przez lekarza w kilku przypadkach. Jedną z podstawowych sytuacji, w których to badanie jest użyteczne diagnostycznie jest występowanie niedokrwistości, czyli anemii. Polega ono na występowaniu zbyt małej ilości hemoglobiny we krwi, czyli białka odpowiedzialnego za przenoszenie atomów tlenu w organizmie. Do syntezy hemoglobiny niezbędne jest żelazo, które transportowane jest właśnie przez ferrytynę. Ocena jej poziomów umożliwia bardziej dokładne określenie przyczyn występowania anemii u danego pacjenta.
Objawami anemii wywołanej niedoborami żelaza mogą być:
- szybsze męczenie się
- ogólne pogorszenie samopoczucia, brak sił
- trudności z koncentracją
- zawroty głowy
- odczucia zaburzenia rytmu serca
- bóle w klatce piersiowej
Oznaczanie poziomów transferyny przydatne także jest w ogólnej ocenie stanu zdrowia pacjenta podczas leczenia np. nefrologicznego oraz w ocenie niedożywienia. Niskie jej stężenia występują także w tzw. stanach przewlekłych, jak na przykład choroby nowotworowe, chroniczne zapalenia czy inne uogólnione choroby organizmu.
Podwyższona transferyna
Wysokie poziomy transferyny są obecne jako pewnego rodzaju mechanizm kompensacyjny (wyrównawczy) w przebiegu niedokrwistości (anemii) wywołanej niedoborami żelaza.
Wyniki badań zawsze należy konsultować z lekarzem, gdyż tylko w połączeniu z obrazem klinicznym i wywiadem medycznym stanowią one istotnie diagnostycznie informacje. Zaburzenia poziomów transferyny mogą wynikać z wielu innych stanów chorobowych, do określenia których wymagane jest wykonanie także innych badań.
Rola transferyny w organizmie
Transferyna pełni kluczową rolę w transporcie żelaza w organizmie – wiąże żelazo wchłaniane w jelicie cienkim i uwalniane z rozpadających się erytrocytów w śledzionie i wątrobie, a następnie transportuje je bezpiecznie przez krew do szpiku kostnego, gdzie jest wykorzystywane do syntezy hemoglobiny i produkcji nowych czerwonych krwinek, oraz do innych tkanek wymagających żelaza do prawidłowego funkcjonowania. Transport żelaza przez transferynę jest nie tylko funkcją logistyczną, ale pełni również ważną rolę ochronną wolne żelazo jest silnie toksyczne dla komórek, ponieważ katalizuje produkcję reaktywnych form tlenu przez reakcję Fentona, dlatego wiązanie żelaza przez transferynę zapobiega jego toksycznemu działaniu i chroni tkanki przed uszkodzeniem oksydacyjnym.
Stężenie transferyny we krwi jest regulowane odwrotnie proporcjonalnie do zapasów żelaza w organizmie – przy niedoborze żelaza wątroba zwiększa produkcję transferyny, aby efektywniej pochwytywać dostępne żelazo, natomiast przy przeciążeniu żelazem produkcja transferyny jest hamowana, co stanowi naturalny mechanizm ochronny przed nadmiernym wchłanianiem tego pierwiastka.
Na czym polega badanie?
Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, najlepiej w godzinach porannych i na czczo. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie doświadczeni specjaliści przy użyciu metody immunoturbidymetrycznej lub nefelometrycznej oznaczają stężenie transferyny w surowicy krwi, oceniając czy znajduje się ono w prawidłowym przedziale referencyjnym i czy odzwierciedla właściwy stan gospodarki żelazowej organizmu.
Transferyna norma (wartości referencyjne)
- 2,0 – 4,0 g/l
Niskie poziomy transferyny we krwi mogą występować w przebiegu przewlekłych zapaleń, chorób nowotworowych, alkoholizmu czy jako konsekwencja uszkodzenia nerek lub też ciężkich poparzeń.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy badanie transferyny jest zalecane przy niedożywieniu?
Tak, badanie transferyny jest cennym wskaźnikiem stanu odżywienia białkowego organizmu i jest zalecane przy podejrzeniu lub monitorowaniu niedożywienia – transferyna jest produkowana przez wątrobę z aminokwasów dostarczanych z pożywieniem, dlatego jej poziom szybko reaguje na niedobory białka i kalorii w diecie, obniżając się już po kilku dniach niedostatecznej podaży składników odżywczych. Ze względu na okres półtrwania wynoszący około 8–10 dni transferyna reaguje na zmiany stanu odżywienia szybciej niż albumina, jednak wolniej niż prealbumin – co sprawia że stanowi wartościowy wskaźnik pośrednioterminowy stanu odżywienia, szczególnie przydatny w monitorowaniu skuteczności leczenia żywieniowego u pacjentów hospitalizowanych, osób z chorobami przewlekłymi oraz pacjentów poddawanych żywieniu pozajelitowemu lub dojelitowemu. Warto jednak pamiętać, że interpretacja transferyny jako wskaźnika stanu odżywienia wymaga uwzględnienia innych czynników mogących wpływać na jej poziom – w szczególności stanów zapalnych, chorób wątroby i zaburzeń gospodarki żelazowej – dlatego wynik zawsze należy oceniać łącznie z innymi parametrami laboratoryjnymi i klinicznym obrazem pacjenta.
Jaki związek ma transferyna z hemochromatozą?
Hemochromatoza to genetyczna choroba metaboliczna charakteryzująca się nadmiernym wchłanianiem żelaza z przewodu pokarmowego i jego patologicznym odkładaniem się w narządach wewnętrznych – wątrobie, trzustce, sercu i stawach – a badanie transferyny odgrywa kluczową rolę w jej diagnostyce, ponieważ w hemochromatozie dochodzi do charakterystycznego wzrostu wskaźnika wysycenia transferyny (TSAT) powyżej 45–50%, co jest jednym z pierwszych i najważniejszych sygnałów diagnostycznych tej choroby. W hemochromatozie poziom samej transferyny jest zazwyczaj prawidłowy lub obniżony – organizm nie zwiększa jej produkcji pomimo nadmiaru żelaza, ponieważ mechanizm regulacyjny jest zaburzony przez mutacje w genie HFE odpowiedzialnym za kontrolę wchłaniania żelaza – natomiast wysycenie transferyny żelazem jest znacznie podwyższone ze względu na nadmierną ilość żelaza krążącego we krwi. Dlatego w diagnostyce hemochromatozy badanie transferyny zawsze powinno być wykonywane łącznie z oznaczeniem żelaza w surowicy i ferrytyny, a obliczony wskaźnik wysycenia transferyny TSAT powyżej 45% u osoby na czczo jest wskazaniem do dalszej diagnostyki genetycznej w kierunku mutacji genu HFE.
Czy badanie transferyny jest zalecane przy chorobach wątroby?
Tak, badanie transferyny jest szczególnie wartościowym wskaźnikiem w diagnostyce i monitorowaniu chorób wątroby, ponieważ wątroba jest głównym miejscem syntezy transferyny – każde uszkodzenie lub zaburzenie funkcji wątroby prowadzi do obniżenia jej zdolności do produkcji tego białka, co bezpośrednio przekłada się na spadek stężenia transferyny we krwi. Obniżony poziom transferyny obserwowany w marskości wątroby, przewlekłym zapaleniu wątroby, stłuszczeniu wątroby czy niewydolności wątroby odzwierciedla stopień uszkodzenia miąższu wątrobowego i upośledzenia jego funkcji syntetycznej – im niższe stężenie transferyny, tym poważniejsze uszkodzenie wątroby i gorsze rokowanie. Warto jednak pamiętać, że transferyna jest białkiem ujemnej fazy ostrej i jej poziom obniża się również w przebiegu ostrych stanów zapalnych niezależnie od funkcji wątroby, dlatego interpretacja wyników badania transferyny przy chorobach wątroby wymaga uwzględnienia aktualnego stanu zapalnego i powinna być przeprowadzana łącznie z oznaczeniem innych wskaźników funkcji wątroby – takich jak ALT, AST, bilirubina, albumina i czas protrombinowy.
Akcja Profilaktyczna
Tylko dziś
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
Akcja Profilaktyczna
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026