Badanie androstendionu
Material: Krew Kod ICD-9: I31 Symbol: ANDROST

Badanie androstendionu

Material: Krew Kod ICD-9: I31 Symbol: ANDROST
Pomiar androstendionu we krwi wspomaga diagnostykę zaburzeń hormonalnych u kobiet i mężczyzn, szczególnie nadmiernego wydzielania androgenów nadnerczowych, chorób nadnerczy (np. przerost wrodzony, guzy) oraz przyczyn hirsutyzmu. Podwyższony poziom pomaga odróżnić źródła hiperandrogenizmu.
BLIK Visa Mastercard Apple Pay Google Pay

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Androstendion jest kluczowym prekursorem hormonów płciowych – testosteronu i estradiolu – uczestniczy w powstawaniu hormonów odpowiedzialnych za kształtowanie drugorzędowych cech płciowych. Oznaczenie stężenia androstendionu służy ocenie czynności nadnerczy, jajników i jąder, a także diagnostyce zaburzeń związanych z nadmierną lub niedostateczną produkcją androgenów.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 5 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik?

  1. Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
  2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
  3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

Badanie androstendionu najlepiej zaplanować rano, na czczo, w godzinach 8:00–9:00, ponieważ poziom hormonu zmienia się w ciągu dnia.

U kobiet zaleca się wykonanie badania w pierwszym tygodniu cyklu miesiączkowego (między 2. a 5. dniem) lub zgodnie z zaleceniami lekarza.

Czym jest androstendion?

Androstendion to hormon steroidowy z grupy androgenów, wytwarzany głównie przez korę nadnerczy (u obu płci), a także przez jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn.

Sam hormon jest stosunkowo słabym androgenem – jego zasadnicze znaczenie polega na przekształcaniu się w silniejsze hormony. W tkankach obwodowych (m.in. w tkance tłuszczowej, skórze, wątrobie) jest przekształcany:

  • testosteron – główny androgen odpowiedzialny za cechy i funkcje męskie,
  • estron – estrogen istotny zwłaszcza po menopauzie, gdy jajniki ograniczają produkcję estradiolu,
  • estradiol – poprzez dalszą konwersję estronu.

Rola androstendionu w organizmie

Androstendion odpowiada za wykształcanie się drugorzędowych cech płciowych – zmian zachodzących w organizmie podczas dojrzewania, które różnicują wygląd kobiet i mężczyzn, ale nie są bezpośrednio związane z narządami rozrodczymi. Są to np. owłosienie ciała i twarzy, obniżenie głosu oraz charakterystyczna budowa sylwetki.

Kiedy warto wykonać badanie poziomu androstendionu?

Badanie jest szczególnie wartościowe, gdy objawy kliniczne sugerują zaburzenia produkcji androgenów.

Badanie przydaje się w diagnostyce schorzeń takich jak:

  • zespół policystycznych jajników (PCOS),
  • wrodzony przerost nadnerczy (WPN, CAH),
  • guzy nadnerczy lub gonad,
  • zespół Cushinga,
  • niewydolność nadnerczy (choroba Addisona).

Ważnym wskazaniem do wykonania badania jest przedwczesne dojrzewanie płciowe u dzieci – przyspieszony wzrost, wczesne pojawienie się owłosienia łonowego.

Badanie może również stanowić element diagnostyki hormonalnej w diagnostyce niepłodności u kobiet i mężczyzn.

Na czym polega badanie?

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego.

Normy (wartości referencyjne)

Wartości referencyjne androstendionu różnią się w zależności od płci, a u kobiet dodatkowo od fazy cyklu miesiączkowego i wieku.

Dodatkowo zakres norm może być inny w każdym laboratorium, dlatego wynik zawsze należy odczytywać w odniesieniu do przedziału podanego na wydruku z konkretnego laboratorium.

Przyczyny niskiego poziomu

Za niski poziom androstendionu we krwi mogą odpowiadać:

  • niewydolność nadnerczy (choroba Addisona) – uszkodzenie kory nadnerczy ogranicza produkcję wszystkich steroidów nadnerczowych;
  • niedoczynność przysadki mózgowej – niedobór ACTH i LH zmniejsza stymulację zarówno nadnerczy, jak i gonad;
  • menopauza – fizjologiczny spadek produkcji jajnikowej;
  • niedoczynność gonad (hipogonadyzm) – obniżona czynność jajników lub jąder.
  • wiek – androstendion spada stopniowo po 30. roku życia u obu płci.

Objawy niskiego poziomu

Główne objawy niedoboru tego hormonu to:

  • obniżone libido i osłabienie popędu seksualnego,
  • zmęczenie, osłabienie ogólne i spadek masy mięśniowej,
  • zmniejszenie owłosienia ciała i łonowego,
  • u kobiet – suchość pochwy, zaburzenia miesiączkowania,
  • u dzieci – opóźnione dojrzewanie płciowe i zahamowanie wzrostu,
  • obniżony nastrój, problemy z koncentracją.

Przyczyny wysokiego poziomu

Podwyższony poziom androstendionu zwykle wskazuje na zaburzenia gospodarki hormonalnej i nadmierną produkcję androgenów w organizmie. Obserwowany jest w wyniku sytuacji takich jak:

  • wrodzony przerost nadnerczy (CAH) – najczęstsza przyczyna znacznego podwyższenia; defekt enzymu 21-hydroksylazy prowadzi do kumulacji prekursorów androgenów;
  • zespół policystycznych jajników (PCOS) – nadmierna produkcja androgenów przez jajniki;
  • guzy nadnerczy lub gonad – bardzo wysokie wartości mogą sugerować obecność guza wydzielającego androgeny i wymagają dalszej diagnostyki;
  • zespół Cushinga – nadczynność kory nadnerczy prowadzi do nieznacznego wzrostu androgenów;
  • hiperandrogenizm idiopatyczny – podwyższone androgeny bez uchwytnej przyczyny;
  • stosowanie sterydów anabolicznych i suplementów androstendionu.

Objawy wysokiego poziomu

Nadmiar androstendionu może wpływać na samopoczucie, życie seksualne i wygląd, a także na rozwój płciowy u dzieci. Skutki różnią się istotnie w zależności od płci.

U kobiet najważniejsze symptomy to:

  • hirsutyzm – nadmierne owłosienie twarzy, klatki piersiowej, brzucha
  • trądzik oporny na leczenie i łojotok
  • łysienie androgenowe (wypadanie włosów na szczycie głowy)
  • zaburzenia lub brak miesiączki, brak owulacji
  • wirylizacja – obniżenie głosu, powiększenie łechtaczki, zanik kobiecych kształtów sylwetki
  • niepłodność.

U mężczyzn objawy są znacznie mniej wyraźne ze względu na wysoki naturalny poziom androgenów. Pojawiają się:

  • ginekomastia – w niektórych przypadkach może wystąpić powiększenie gruczołów piersiowych wskutek obwodowej konwersji androgenów do estrogenów,
  • u chłopców – przedwczesne dojrzewanie płciowe, przyspieszony wzrost, wczesne pojawienie się owłosienia.

U dzieci obojga płci nadmiar androstendionu odpowiedzialny jest za:

  • przedwczesne adrenarche – pojawienie się owłosienia łonowego przed 8. rokiem życia u dziewczynek i 9. r.ż. u chłopców
  • przyspieszone dojrzewanie kości i przedwczesne zamknięcie chrząstek wzrostowych, co paradoksalnie skutkuje niższym wzrostem końcowym.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Kiedy poziom androstendionu jest najwyższy?

Androstendion osiąga najwyższe stężenie we krwi około 25.–30. roku życia, po czym stopniowo spada wraz z wiekiem.

Jaki jest rytm dobowy wydzielania androstendionu?

Niezależnie od wieku, androstendion wykazuje również rytm dobowy – jego stężenie jest najwyższe rano (między 7:00 a 10:00) i spada w ciągu dnia. Dlatego badanie najczęściej pobiera się rano, aby wynik był miarodajny i porównywalny z wartościami referencyjnymi.

Jaką rolę odgrywa androstendion w diagnostyce hiperandrogenizmu?

Hiperandrogenizm to stan nadmiernej aktywności androgenów w organizmie kobiety – może być pochodzenia nadnerczowego, jajnikowego lub mieszanego. Oznaczenie androstendionu jest jednym z kluczowych badań pozwalających nie tylko potwierdzić hiperandrogenizm, ale przede wszystkim zlokalizować jego źródło.

Androstendion nigdy nie jest interpretowany w izolacji – wchodzi w skład standardowego panelu hiperandrogenizmu, który obejmuje również badania takie jak testosteron (wolny i całkowity), DHEA-S, 17-OH-progesteron, LH i FSH.

Sprawdź
Kup online
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź