Płytki krwi metodą manualną

Dowiedz się więcej

Płytki krwi (krwinki płytkowe, trombocyty) są komórkami nie posiadającymi jąder, wytwarzanymi w szpiku kostnym. Ich podstawową rolą jest udział w procesie krzepnięcia krwi, ale mają też swój udział w fagocytozie wirusów, bakterii, kompleksów immunologicznych, uczestniczą w procesach zapalnych i odpornościowych.

Obok krwinek czerwonych (erytrocytów) oraz białych (leukocytów) stanowią najważniejszą grupę elementów morfotycznych krwi. Żyją 8-10dni, więc szpik kostny musi stale wytwarzać nowe płytki krwi, aby zastąpić te, które ulegają niszczeniu w śledzionie lub są zużywane w procesie krzepnięcia krwi.

Fizjologiczne wahania liczby płytek w ciągu doby są zwykle niewielkie i wynoszą około 5-10%. U kobiet podczas menstruacji ich liczba może się zmniejszyć o 25-50%.

Wyższe wartości spotykane są zaś u palaczy tytoniu oraz po intensywnym wysiłku fizycznym.

Nieprawidłowości związane z płytkami mogą dotyczyć ich liczby (małopłytkowość, nadpłytkowość), wielkości i kształtu (anizocytoza, płytki olbrzymie) oraz zaburzeń czynności (zdolności zlepiania się czy uwalniania składników cytoplazmy niezbędnych do krzepnięcia).

Płytki krwi – kiedy wykonać badanie?

Ocena liczby płytek krwi często jest uwzględniona w ocenie morfologii pełnej i zleca się ją w ramach rutynowych badań profilaktycznych. Wykonuje się ją też przy objawach ze strony układu krzepnięcia, zapaleniu, zaburzeniach czynności szpiku kostnego.

Płytki krwi – kto powinien wykonać badanie?

Ocena poziomu płytek krwi powinna być interpretowana razem z pozostałymi wskaźnikami układu krzepnięcia (APTT, czas protrombinowy, fibrynogen). W celu dokładnego zbadania ich struktury, za pomocą mikroskopu można wykonać ręczny rozmaz krwi.

Wskazania do badania obejmują:

  • częste krwawienia z nosa, dziąseł,
  • oznaki krwawienia z przewodu pokarmowego, krew w stolcu,
  • krew w moczu,
  • siniaczenie bez przyczyny;
  • długie, obfite krwawienie po niewielkich obrażeniach,
  • obfite miesiączki,
  • wybroczyny na skórze.

Ponadto badanie poziomu płytek może być przydatne w ocenie:

  • czynności szpiku kostnego,
  • funkcji powiększonej śledziony.

Materiał do badania

krew żylna

Płytki krwi norma

  • 150 – 400 x 10^3/µl

Podwyższone płytki krwi

Trombocytoza (nadpłytkowość) może być przyczyną zaburzeń zakrzepowo-zatorowych. Towarzyszy ona najczęściej:

  • nadpłytkowości samoistnej,
  • mielofibrozie (zwłóknienie szpiku),
  • stanom po splenektomii (wycięciu śledziony),
  • stanom zapalnym,
  • czerwienicy prawdziwej (wzroście liczby krwinek czerwonych),
  • przewlekłej białaczce szpikowej,
  • niedokrwistości hemolitycznej,
  • nowotworom,
  • niedoborom żelaza,
  • stanom po porodzie lub po zabiegach operacyjnych.

Płytki krwi poniżej normy

Trombocytopenie (małopłytkowość) mogą wynikać:

  • ze zmniejszonej produkcji płytek krwi – zaburzeń w szpiku kostnym, przyczyną jego uszkodzenia mogą być zaburzenia wrodzone (anemia aplastyczna, zespół Fanconiego, mielodysplazja), białaczka i inne nowotwory hematologiczne, zakażenia wirusowe (HCV, HIV, mononukleoza), leki chemioterapeutyczne i radioterapia, przewlekły alkoholizm
  • ze zwiększonego rozpadu płytek krwi- w wyniku procesu autoimmunologicznego (obecności przeciwciał przeciwko płytkom, w trombocytopenii idiopatycznej, toczniu, reumatoidalnym zapaleniu stawów), nadczynności śledziony, zużycia płytek w procesie wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC), rozsianego nowotworu, marskości wątroby

Ponadto do małopłytkowości mogą prowadzić różne wady metaboliczne, m.in. kwasice metaboliczne.

Przyczyną mogą być również substancje egzogenne, głównie leki: heparyna, wankomycyna, gentamycyna, kwas walproinowy, tiazydy, digoksyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne i inne.

Kiedy liczba płytek krwi jest mniejsza niż 50 000, ryzyko krwawienia znacznie wzrasta i konieczna może okazać się transfuzja koncentratu płytkowego.

Fałszywe wyniki

Oznaczanie liczby płytek krwi wykonywane jest obecnie w analizatorach hematologicznych. Wynik badania zawiera też wartość wskaźników MPV (średnia objętość płytek), PDW (wskaźnik anizocytozy, różnicy kształtu płytki), P-LCR (odsetek płytek dużych), PCT (hematokryt płytkowy).

Fałszywie zaniżona liczba płytek występuje, gdy próbka została nieprawidłowo pobrana (nieprawidłowy stosunek krwi do antykoagulantu, złe wymieszanie i powstanie mikroskrzepów) lub przy wystąpieniu małopłytkowości rzekomej, obecności płytek olbrzymich zliczanych przez analizator jako erytrocyty lub leukocyty.

Wyniki fałszywie zawyżone obserwuje się przy obecności fragmentów powstających w wyniku rozpadu leukocytów lub erytrocytów, drobnoustrojów, krioglobulin (przeciwciał) wytrącających się podczas analizy.

Sprawdź jak przygotować się do badania:


Badanie krwi | jak się przygotować?

Materiał na badanie krwi powinno się pobierać na czczo, czyli z zachowaniem 8 – 12 godzinnej przerwy od czasu ostatniego posiłku. Zalecenie dotyczy wszystkich badań, ponieważ zmiany wywołane przyjęciem posiłku są trudne do przewidzenia, a uzyskane wartości interpretuje się wobec wartości referencyjnych ustalonych w standardowych warunkach.

W dniu poprzedzającym badanie krwi należy unikać obfitych i tłustych posiłków oraz spożywania alkoholu.

W dniu badania

Bezpośrednio przed badaniem krwi dozwolone jest wypicie niewielkiej ilości wody.

Podobnie pora dnia może mieć wpływ na wiarygodność wyników badań. Zaleca się, pobieranie krwi w godzinach porannych (7:00 – 10:00). Jeżeli krew zostanie pobrana o innej porze dnia, należy wziąć to pod uwagę interpretując uzyskane wyniki badań.

Bezpośrednio przed pobraniem wskazany jest 15 minutowy odpoczynek.

Badanie krwi a przyjmowane leki

W miarę możliwości badanie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków, taką decyzję należy zawsze skonsultować z lekarzem.

Zawsze należy poinformować personel pobierający krew o przyjmowanych lekach, suplementach, preparatach ziołowych – zostanie to odnotowane podczas rejestracji.


Znajdź placówki Synevo w całej Polsce


Laboratorium
Warszawa

Laboratorium
Wrocław

Laboratorium
Łódź

Laboratorium
Gdańsk

Laboratorium
Poznań

Laboratorium
Bydgoszcz

Laboratorium
Kraków

Laboratorium
Katowice

Scroll Up